Հրազդան գետը

Առաջադրանք՝

1. Ի՞նչ պատմամշակութային հուշարձաններ կան Հրազդանի կիրճում։

Ուրարտական ժամանակներում և միջնադարում Հրազդանից անցկացվել են մի քանի ջրանցքներ՝ Ռուսայի (թունելով), Դալմայի, Աբուհայաթի և այլն: Հրազդան գետի կիրճում են կառուցվել ուրարտական Թեյշեբաինի (Կարմիր բլուր) ամրոցը, Ս. Աստվածածին եկեղեցին (XI դ., Բջնի):

Կիրճում կառուցված կարկառուն բերդերից է Պահլավունիների հիմնած Բջնի բերդը (10-11-րդ դար), որը դարեր ի վեր Նիգ գավառի գլխավոր ամրությունն էր և վերահսկում էր Բջնիի մատույցները։ 

2. Տեղեկություններ հավաքիր Հրազդանի կիրճի Մեծ կամուրջի մասին։

Հրազդանի կիրճի մեծ կամուրջ (Կամուրջ Հրազդան, ժողովրդական լեզվում՝ Կիևյան կամուրջ), կամարային կամուրջ է , որը գտնվում է Երևանում՝ Հրազդան գետի  վրա։ Միացնում է Լենինգրադյան փողոցը Կիևյան փողոցին՝ Արաբկիր և Աջափնյակ վարչական շրջանները՝ ապահովելով քաղաքի կենտրոնի ու Հյուսիսային շրջանների կապը Աջափնյակի և Աշտարակի մայրուղու հետ։ Գործարկվել է 1956 թվականին: Երկաթբետոնե  կառույց է։ Երկարությունը 375 մետր է, բարձրությունը՝ 60,5 մետր է: Կառույցի ճարտարագետներն են Ա. Հովնանյան, Վ. Փինաջյան, Ն. Սլավինսկի, ճարտարապետ՝ Գրիգոր Աղաբաբյան:

Մխիթար Սեբաստացին գիտնական էր, մշակութային և եկեղեցական գործիչ, Մխիթարյան միաբանության հիմնադիրը: Ծնվել է Սեբաստիա քաղաքում 1676թ.-ի փետրվարի 17-ին և, ի պատիվ մանուկ Քրիստոսի կնքվել Մանուկ անունով։ 1685-1691թթ. սովորել է Սեբաստիայի Սբ. Նշան վանքում, որտեղ էլ Մխիթար անունով սարկավագ է օծվել։

Նրա անունով են անվանել մեր դպռոցը՝<< ՄԽԻԹԱՐ ՍԵԲԱՍՏԱՑԻ >> կրթահամալիր:

Իմ քույրիկը նույնպես սեբաստացի է: Նա սովորում է ավագ դպրոցի 12-երորդ դասարանում: Նա սիրում է իր դպրոցը, ունի շատ ընկերներ: Մենք միասին ենք գնում դպրոց: Իմ քույրիկը մյուս տարի կդառնա համալսարանի ուսանողուհի և կգնա մեր դպրոցից:

ՄԱՄԱ ԱՐԻ ՈՒԱՅ աղջի արի

Հայաստանի գետեր

Ի՞նչ գետ է հոսում քո բնակավայրում Հրազդան

  • Ի՞նչ խնդիրներ ունի:
  • Ջրի աղտոտում, ջրի մակարդակի իջեցում և բարձրացում:
  • Որտեղի՞ց է սկիզբ առնում:
  • Սևանից
  • Երկարությունը:
  • 141 կմ
  • Վտակները

Ա

Բ

Գ

Դ

Ծ

Մ

Ո

Ս

  • Որտե՞ղ է թափվում
  • Արաքսը
  • Նյութը տեղադրիր քո բլոգում:

Աշխատանք քարտեզներով

Հայրենագիտություն

Ուրվագծային քարտեզի վրա նշի՛ր ՀՀ մարզերը և մարզկենտրոնները։

2.Թվարկե՜լ Հայաստանի Հանրապետության հարևան երկրները։

Հայաստանի Հանրապետության հարևան երկրներն են Թուրքիան, Ադրբեջանը, Իրանը, Վրաստանը:

3.Նայեք քարտեզին և թվարկեք Երևանի հարևան մարզերը։ 

Երևանի հարևան մարզերն են Արագածոտն, Կոտայք, Արմավիր, Արարատ:

4. Որո՞նք են ՀՀ-ի գլխավոր քաղաքները։

ՀՀ-ի գլխավոր քաղաքներն են Երևանը և Գյումրին:

5.Նշել տարածքով ամենամեծ և ամենափոքր մարզերը։

Ամենամեծ մարզը Գեղարքունիքն է, իսկ ամենափոքրը՝ Արմավիրը:

6. Ո՞ր մարզում է գտնվում   Սևանա լիճը։

Սևանա լիճը գտնվում է Գեղարքունիքի մարզում:

7. Որ մարզն է որ ունի համանուն մարզկենտրոն։ 

Համանուն մարզկենտրոն ունի Արմավիրի մարզը:

8. Որտե՞ղ է գտնվում ձեր բնակավայրը։

Երևան քաղաքում Մալաթիա Սեբաստիա թաղամասում:

9. Ո՞ր մարզն է, որ սահման չունի հարևան երկրների հետ։ 

Կոտայքի մարզը սահման չունի հարևան երկրների հետ:

10. Ո՞ր մարզն է գտնվում հետևյալ մարզերի կենտրոնում՝

  • Շիրակ, Արագածոտն, Կոտայք, Տավուշ –Լոռի
  • Շիրակ, Լոռի, Կոտայք, Արմավիր –Արագածոտն
  • Արմավիր, Երևան, Կոտայք, Գեղարքունիք, Վայոց Ձոր – Արարատ
  • Արարատ, Գեղարքունիք, Վայոց Ձոր – Կոտայք
  • Լոռի, Կոտայք, Գեղարքունիք –Տավուշ

Ուսումնական աշուն 2021

Նշե՛լ քարտեզներում մարզը և մարզկենտրոնը

Երևան
Արագածոտն-Աշտարակ
Արարատ-Արտաշատ
Արմավիր-Արմավիր
Գեղարքունիկ-Գավառ
Կոտայք-Հրազդան
Լոռի-Վանաձոր
Շիրակ-Գյումրի
Սյունիք-Կապան
Տավուշ-Իջևան
Վայոց Ձոր-Եղեգնաձոր

Կոմիտասյան ճամփորդություն

Կոմիտասյան օրերին մեր դասարանը գնացել էր ճամփորդության: Մենք գնացինք Կոմիտասի փողոց, տեսանք Կոմիտասի արձանը, որը գտնվում է Կոնսերվատորիայի բակում Օպերայի մոտ: Մեզ տարել են Կոմիտասի թանգարան: Այնտեղ ես տեսել եմ Կոմիտասի սրինգը, շատ գրքեր, Կոմիտասի իրերից և նկարներ, Կոմիտասի ձեռագրով գրված երգեր և նամակներ:

Հայաստանի Հանրապետության մարզերը և քաղաքները

Մեր հանրապետության կառավարության նստավայրը մայրա­քաղաք Երևանն է: Այստեղ են կայացվում մեր երկրի համար ամե­նակարևոր որոշումները: Իսկ հիմա պատկերացնենք, թե  ի՞նչ կկա­տարվեր, եթե հեռավոր կամ թեկուզ և մայրաքաղաքին մոտ գտնվող ցանկացած մեծ ու փոքր բնակավայրի առօրյա հարցերով զբաղվեին միայն Երևանում: Իրենց հուզող ցանկացած խնդրի լուծման համար մարդիկ ստիպված պետք է երկար ճանապարհ հաղթահարեին Երևան հասնելու համար: Այդպիսի անհարմարություններից խուսափելու համար Հայաստանի Հանրապետության տարածքը բաժանված Է վարչատարածքային միավորների՝ մարզերի: Դրանք 10-են

Հայաստանի Հանրապետության մարզերը

Վարչական մարզեր Մարզային կենտրոնը

1. Արագածոտն -Աշտարակ

2. Արարատ- Արտաշատ

3. Արմավիր -Արմավիր

4. Գեղարքունիք- Գավառ

5. Լոռի-Վանաձոր

6. Կոտայք-Հրազդան

7. Շիրակ- Գյումրի

8. Սյունիք-Կապան

9. Վայոց Ձոր-Եղեգնաձոր

10. Տավուշ- Իջևան

Յուրաքանչյուր մարզ ունի իր մարզպետարանը, որը մարզպետի գլխավորութամբ զբաղվում է տվյալ մարզի գյուղերի և  քաղաքների զարգացման, բնակչության կյանքին առնչվող հարցերի և շատ այլ պետական խնդիրների լուծմամբ: Բացի այդ, յուրաքանչյուր բնակավայրի խնդիրների լուծմամբ զբաղվում են տեղական ինքնակառավարման մարմինները՝ քաղաքապետի կամ գյուղապետի գլխավորությամբ: Հայաստանի Հանրապետության տարածքում կա ավելի քան 900 բնակավայր: Դրանցից 49-ը քաղաքներեն, մնացածը՝ գյուղեր: Քաղաք­ները միմյանցից տարբերվում են մի շարք հատկանիշներով՝ բնակչու­թյան թվով, տնտեսական գործունեությամբ և այլն:

Հայաստանի ամենախոշոր քաղաքը Երևանն է: Այստեղ են գտնվում մեր հանրապետության նախագահի նստավայրը, կառավարության շենքը, Ազգային ժողովը, բոլոր նախարարությունները: Երևանում կան բազմաթիվ գործարաններ, մշակութային օջախներ, թանգարաններ, համալսարաններ, ժամանակակից հյուրանոցներ և այլն:

Հանրապետության երկրորդ խոշոր քաղաքը Շիրակի մարզկենտրոն Գյումրին է: 1988թ. դեկտեմբերի 7-ին տեղի ունեցած ավերիչ երկրաշարժից հետո այն վերականգնվում է:

Երևանի շուրջը ձևավորվել են մի շարք փոքր և միջին մեծության քաղաքներ, որոնք բազմաթիվ արտադրական, մշակութային և այլ կապերով կապված են մայրաքա­ղաքի հետ: Դրանցից են Աբովյանը, Վայոց Ձորի մարզում Է գտնվում առողջարանային քաղաք Ջերմուկը, որը հայտնի է իր բուժիչ հանքային ջրերով:

Մեր հանրապե­տության քաղաքները անընդհատ զարգանում են, բարեկարգվում, հարստանում ժամանակակից շինություններով, ձեռնարկություններով:

Հարցեր և առաջադրանքներ

  1. Թվարկիր և քարտեզի վրա ցույց տուր Հայաստանի Հանրապետության մարզերը և մարզկենտրոնները: Կոտայք – Հրազդան Արագածոտն – Աշտարակ Արմավիր-Արմավիր Արարատ-Արտաշատ Գեղարքունիք-Գավառ Լոռի-Վանաձոր Տավուշ-Իջևան Վայոց ձոր – Եղեգնաձոր Սյունիք – Կապան Շիրակ-Գյումրի
  2. Ինչո՞ւ է մեր հանրապետութան տարածքը բաժանվել մարզերի: Ովքե՞ր են զբաղվում քաղաքների և գյուղերի տարբեր խնդիրների լուծմամբ: Մեր հանրապետութան տարածքը բաժանվել մարզերի, որպեսզի հեշտ լինի կառավարել: Քաղաքների և գյուղերի տարբեր խնդիրների լուծմամբ զբաղվուն են գյուղապեերը և քաղաքապետերը:
  3. Կազմիր քո բնակՀոկտեմբերի 18-22ավայրին մոտ գտնվող քաղաքների և գյուղերի ցուցակը: Երևանին մոտ են գտնվում Մուղնին, Ֆանտանե, Արզնի, Աշտարակ, Աբովյան, Էջմիածին, Մասիս և այլն:

Կոմիտասը արդի Հայաստանում

Չնայած 2021 թվականի հոկտեմբերի 22-ին լրանում է հանճարեղ Կոմիտասի մահվան 86 տարին, այդուհանդերձ, նա անմահ է հայ ժողովրդի սրտում։ Կոմիտասի անվան այգում է գտնվում քաղաքային պանթեոնը, որտեղ հանգչում են հայ մշակույթի հայտնի գործիչների՝ երաժիշտների, նկարիչների, գրողների, բանաստեղծների, դերասանների աճյունները։ 1936 թվականի մայիսի 26-ին Փարիզից Երևան տեղափոխվեց մեծն Կոմիտասի աճյունը և թաղվեց նշված պանթեոնում։ 1921 թվականին հայ հայտնի կոմպոզիտոր Ռոմանոս Մելիքյանի նախաձեռնությամբ Երևանում բացվեց երաժշտական ստուդիա, որի հիման վրա էլ, 1923-ի հոկտեմբերի 1-ին ստեղծվեց Երևանի պետական կոնսերվատորիան։ Սկսած 1946-ից այն կրում է Կոմիտասի անունը։

Հայաստանում Կոմիտասի անունն է կրում նաև Երեւանի բանուկ փողոցներից մեկ:

1996 թվականին Երեւանում բացվեց «Կոմիտաս» մասնագիտացված երաժշտական հրատարակչությունը, որի հիմնական նպատակը հայ երաժշտական արվեստի պրոպագանդումն է, երիտասարդ ու տաղանդավոր կոմպոզիտորների ստեղծագործությունների լուսաբանումը։

Հանճարեղ Կոմիտասի անունն այսօր կրում է Երևանի լավագույն համերգային դահլիճներից մեկը՝ Կամերային երաժշտության տունը։ Դա մի ինքնատիպ ու հարմարավետ (300 հոգանոց) դահլիճ է:

Կոմիտասի մասին ստեղծվել են կինոնկարներ:

Կոմիտաս

Կոմիտասի անունը եղել է Սողամոն:

Նա ծնվել է 1869 թվականին:

Նրա մայրը մահացել է երբ նա եղել է 1 տարեկան:

Իր հայրը կոշկակար:

Քանի, որ իր հայրը կոշկակար էր ու չեր կարող իրեն խնամե իրեն խնամում էր իր տատիկը:

Իր հայրը մահացավ երբ նա 11 տարեկան էր:

Կաթողիկոսը պատվիրեց, որ բերեն լավ ձայնով տղա Թուրքյաից:

Կոմիտասը երբ միփոքր երգեց Կաթողիկոսը ափշեց է իր երգով:

Կաթողիկոսը ասում է. ինչու՞ դու հայերեն չգիտես:

Կոմիտասը չի հասկանում և պատասխանում է, որ ինքը եկել է հայերեն սովորելու:

Կաթողիկոսը ասում է, որ Սողոմոնը շատ կարճ ժամանակում սովորի հայերեն:

Իր համար պատրաստում են մի սրինգ:

Նա գնաց Փարիզ և այլ երկրներ:

Նա գնում էր մի գիտնականի բուժել:

երբ նա երգում էր բոլորը ապշում էին: